Một bản điện tâm đồ rõ nét phụ thuộc không chỉ vào máy điện tim mà còn vào giấy in, điện cực, cáp và gel. Dùng sai khổ giấy, điện cực khô, cáp đứt ngầm là những nguyên nhân phổ biến khiến bản ghi nhiễu, phải đo lại. Bài viết hướng dẫn chọn đúng phụ kiện và dấu hiệu cần thay.
Giấy in máy điện tim
Chọn đúng khổ và kiểu giấy
- Khổ giấy khác nhau theo số kênh và model: máy 3 kênh dùng khổ hẹp, máy 6 kênh khổ rộng hơn, máy 12 kênh dùng khổ rộng hoặc A4 (dòng Bionet in báo cáo A4).
- Kiểu giấy: cuộn hoặc gấp chữ Z – phải đúng thiết kế khay giấy của máy.
- Lưới in sẵn: giấy điện tim có lưới ô vuông chuẩn để đo thời gian, biên độ; một số máy in cả lưới.
Cách chắc chắn nhất: tra mã giấy trong tài liệu của máy, hoặc gửi model máy khi mua giấy.
Bảo quản giấy in nhiệt
- Nơi khô, mát, tránh nắng – giấy nhiệt dễ ngả màu.
- Tránh tiếp xúc nhựa PVC, dung môi, cồn.
- Bản in lưu hồ sơ lâu dài nên scan hoặc photocopy vì bản in nhiệt có thể phai theo thời gian.
Điện cực
| Loại | Dùng cho | Ưu điểm | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Điện cực bóp (quả bóp ngực) | 6 điện cực trước ngực | Dùng lại nhiều lần, tiết kiệm | Cần gel; vệ sinh kỹ giữa các người bệnh; dễ để lại vết hằn |
| Kẹp chi | 4 điện cực tay chân | Dùng lại, kẹp nhanh | Cần gel hoặc dung dịch dẫn; kiểm tra lò xo |
| Điện cực dán dùng một lần | Ngực và chi | Vệ sinh, bám chắc, ít trượt | Chi phí mỗi ca; kiểm tra hạn sử dụng, gel không khô |
Điện tâm đồ 12 đạo trình cần 10 điện cực: 4 ở chi và 6 trước ngực (V1–V6).
Cáp điện tim
- Cáp 10 dây cho điện tâm đồ 12 đạo trình, đầu nối đúng chuẩn máy.
- Kiểm tra định kỳ: vỏ nứt, chân cắm lỏng, dây gập – cáp đứt ngầm gây mất một đạo trình hoặc nhiễu.
- Cuộn lỏng tay, không gập gắt; treo cáp khi không dùng.
- Luôn có một bộ cáp dự phòng – đây là bộ phận hỏng thường gặp nhất.
Gel và dung dịch dẫn
- Dùng gel điện tim chuyên dụng cho điện cực bóp và kẹp chi.
- Không dùng gel siêu âm thay gel điện tim nếu hãng không khuyến nghị.
- Lau sạch gel trên da người bệnh và điện cực sau mỗi lần đo.
Máy điện tim
Chính hãng
Chính hãng
Chính hãng
Chính hãng
Giá cập nhật theo cửa hàng; sản phẩm "Liên hệ báo giá" được báo giá theo cấu hình và số lượng.
Dấu hiệu cần thay phụ kiện
| Hiện tượng | Nguyên nhân thường gặp |
|---|---|
| Một đạo trình là đường thẳng | Dây cáp đứt, điện cực tiếp xúc kém |
| Nhiễu răng cưa nhiều đạo trình | Gel khô, điện cực cũ, nhiễu điện |
| Đường nền trôi | Điện cực bong, người bệnh cử động, thở mạnh |
| Bản in mờ | Giấy sai loại, đầu in bẩn, giấy hết hạn |
| Quả bóp không hút | Cao su lão hoá, nứt |
Đặt điện cực đúng vị trí
- Chi: tay phải, tay trái, chân phải, chân trái theo màu dây chuẩn của máy.
- V1: liên sườn 4 bờ phải xương ức; V2: liên sườn 4 bờ trái xương ức.
- V4: liên sườn 5 đường giữa đòn trái; V3: giữa V2 và V4.
- V5: ngang V4 đường nách trước; V6: ngang V4 đường nách giữa.
Đặt sai vị trí điện cực ngực là nguyên nhân thường gặp làm thay đổi hình dạng sóng, có thể dẫn tới đọc sai.
Dự trữ phụ kiện cho phòng khám
| Phụ kiện | Dự trữ gợi ý |
|---|---|
| Giấy in | Đủ dùng ít nhất 1 tháng theo số ca |
| Điện cực dán | Đủ cho người bệnh da nhạy cảm, nhiều lông, trẻ em |
| Gel điện tim | 1–2 chai dự phòng |
| Cáp điện tim | 1 bộ dự phòng |
| Điện cực bóp, kẹp chi | 1 bộ dự phòng |
Ghi lại model máy, mã giấy, loại cáp ở nơi dễ thấy để đặt mua đúng khi cần.
Câu hỏi thường gặp
Có cần cạo lông khi đo điện tim không?
Với vùng ngực nhiều lông, cạo hoặc tỉa vùng đặt điện cực giúp tiếp xúc tốt, giảm nhiễu; giải thích và xin phép người bệnh trước.
Máy điện tim báo lỗi “lead off” thì làm gì?
Kiểm tra điện cực bị bong, gel khô hoặc dây cáp lỏng ở đạo trình được báo; đặt lại điện cực và cắm chắc đầu nối.
Có dùng điện cực monitor cho máy điện tim được không?
Điện cực dán dùng một lần nhiều loại dùng được cho cả hai nếu đầu nối tương thích; kiểm tra đầu bấm và chất lượng gel.
Nhiệt độ phòng ảnh hưởng gì?
Phòng quá lạnh khiến người bệnh run, gây nhiễu cơ; giữ phòng ấm vừa phải khi đo điện tim.
Giấy in nhiệt hết hạn có dùng được không?
Có thể in mờ hoặc nhanh phai; tốt nhất dùng giấy còn hạn, bảo quản đúng cách.
Bao lâu nên thay cáp điện tim?
Thay khi có dấu hiệu hỏng (mất đạo trình, nhiễu không xử lý được); với máy dùng nhiều, nên có sẵn cáp dự phòng.
Giấy in máy điện tim có dùng chung giữa các hãng không?
Chỉ khi cùng khổ, cùng kiểu (cuộn/gấp) và phù hợp đầu in. Tốt nhất dùng đúng mã giấy khuyến nghị cho model.
Điện cực dán hay điện cực bóp tốt hơn?
Điện cực dán vệ sinh và ổn định hơn; điện cực bóp tiết kiệm khi số ca lớn. Nhiều phòng khám dùng bóp cho ngực và kẹp cho chi, dự phòng điện cực dán cho người bệnh da nhạy cảm, nhiều lông.
Mua phụ kiện cho máy đang dùng ở đâu?
Gửi model máy và loại phụ kiện cần qua trang yêu cầu báo giá để được tư vấn loại tương thích.
