Máy cắt đốt – còn gọi là dao mổ điện cao tần (electrosurgical unit, ESU) – dùng dòng điện xoay chiều tần số cao để cắt mô và cầm máu trong phẫu thuật, thủ thuật. So với dao mổ thường, dao điện giúp vừa cắt vừa cầm máu, giảm chảy máu và rút ngắn thời gian thao tác. Thiết bị có mặt từ phòng thủ thuật sản phụ khoa, da liễu, tai mũi họng đến phòng mổ đa khoa.
Nguyên lý hoạt động
Máy tạo dòng điện tần số cao – thường từ vài trăm kHz đến vài MHz (ví dụ Zerone Zeus 150/200S/300 ở 400/500 kHz, Surtron ở 600 kHz, Zerone Zero 50, Zeus 80, Zeus 100 ở 1,6 MHz). Ở tần số này, dòng điện không kích thích cơ, thần kinh như điện thông thường, mà tạo nhiệt tập trung tại điểm tiếp xúc nhỏ của điện cực:
- Cắt: nhiệt làm nước trong tế bào bốc hơi rất nhanh, tách mô.
- Đông (coag): nhiệt làm protein đông lại, bịt mạch máu nhỏ để cầm máu.
Đơn cực và lưỡng cực
| Kiểu | Đường đi dòng điện | Ứng dụng |
|---|---|---|
| Đơn cực (monopolar) | Từ bút dao qua cơ thể người bệnh về tấm điện cực trung tính dán trên da | Cắt và đông phần lớn mô mềm; cần dán tấm trung tính đúng cách |
| Lưỡng cực (bipolar) | Chỉ đi giữa hai đầu kẹp lưỡng cực | Cầm máu chính xác vùng nhỏ, gần cấu trúc nhạy cảm; vi phẫu |
Các chế độ thường gặp
- Cắt thuần (pure cut): cắt gọn, ít đông.
- Cắt hỗn hợp (blend): vừa cắt vừa đông ở các mức khác nhau. Zeus 300 và Zeus 400 có 3 chế độ blend; Zeus 150, 200S có 2.
- Đông tiếp xúc (contact coag) và đông phun (spray/fulgurate): đông phun cầm máu bề mặt rộng mà không cần chạm mô – có trên Zeus 150 trở lên.
- Đông mềm (soft coag), đông mạnh (forced coag): trên dòng Surtron.
- Đông lưỡng cực: công suất từ 40 W (Surtron 120, qua bộ chuyển đổi) đến 100 W (Zeus 400).
Công suất bao nhiêu là đủ?
| Công suất cắt | Mẫu đang bán | Phù hợp |
|---|---|---|
| 50–100 W | Zerone Zero 50 (2,6 kg), Zeus 80, Zeus 100 | Thủ thuật sản phụ khoa, da liễu, tai mũi họng tại phòng khám |
| 120–200 W | Surtron 120, Zeus 150, Zeus 200S, Surtron Flash 200 | Phòng khám có tiểu phẫu, phòng mổ nhỏ, vi phẫu |
| 300–400 W | Zerone Zeus 300, Zeus 400 | Phòng mổ bệnh viện đa chuyên khoa |
Công suất cao hơn không có nghĩa là tốt hơn cho mọi việc. Thủ thuật nhỏ cần điều khiển công suất thấp ổn định; máy công suất lớn phù hợp phẫu thuật mô dày, mổ mở.
Máy cắt đốt theo công suất
Chính hãng
Chính hãng
Chính hãng
Chính hãng
Giá cập nhật theo cửa hàng; sản phẩm "Liên hệ báo giá" được báo giá theo cấu hình và số lượng.
Tiêu chí chọn máy cắt đốt
- Chuyên khoa và thủ thuật sẽ làm – quyết định công suất và chế độ cần có.
- Có lưỡng cực không – cần cho cầm máu chính xác, vi phẫu.
- Đông phun – hữu ích khi cầm máu bề mặt rộng.
- An toàn: giám sát tấm điện cực trung tính, cảnh báo, kiểm soát công suất đầu ra bằng vi xử lý (như Zeus 400).
- Kích thước, trọng lượng: máy 2,6–6 kg đặt gọn trên xe đẩy phòng khám; máy 13 kg cho phòng mổ cố định.
- Phụ kiện: bút dao, điện cực các loại, tấm trung tính, kẹp lưỡng cực, bàn đạp chân.
- Chứng nhận (ví dụ Zero 50: ISO 13485, CE) và hậu mãi.
An toàn khi sử dụng dao mổ điện
- Dán tấm điện cực trung tính trên vùng da khô, nhiều cơ, gần vùng mổ; tránh vùng xương nhô, sẹo, kim loại cấy ghép.
- Không để da người bệnh tiếp xúc với kim loại của bàn mổ.
- Cẩn trọng với dung dịch sát khuẩn chứa cồn – để khô hoàn toàn trước khi dùng dao điện.
- Người bệnh mang máy tạo nhịp: cần đánh giá và hướng dẫn chuyên môn trước khi dùng dao đơn cực.
- Dùng hệ thống hút khói khi cần.
Bảo trì máy cắt đốt
- Kiểm tra dây bút dao, dây tấm trung tính, kẹp lưỡng cực trước mỗi ca – vỏ cách điện nứt là nguy cơ bỏng.
- Vệ sinh, tiệt khuẩn phụ kiện dùng nhiều lần đúng hướng dẫn hãng; thay điện cực mòn, cháy đen.
- Không để chất lỏng đổ lên thân máy; đặt máy trên xe đẩy chắc chắn.
- Kiểm tra công suất đầu ra và chức năng cảnh báo định kỳ theo khuyến cáo của hãng và quy định của cơ sở.
- Ghi nhật ký sử dụng và sự cố để kỹ thuật viên theo dõi.
Câu hỏi thường gặp
Máy cắt đốt có cần bàn đạp chân không?
Nhiều máy hỗ trợ cả nút bấm trên bút dao và bàn đạp chân. Bàn đạp giúp phẫu thuật viên rảnh tay, đặc biệt khi dùng kẹp lưỡng cực.
Máy cắt đốt có dùng được cho thú y, nha khoa không?
Mỗi lĩnh vực có yêu cầu điện cực và công suất riêng. Hãy nêu rõ ứng dụng khi yêu cầu tư vấn để được gợi ý máy và phụ kiện phù hợp.
Máy cắt đốt và máy đốt cổ tử cung có khác nhau không?
Máy đốt cổ tử cung thường là máy cắt đốt cao tần công suất nhỏ đến trung bình, dùng kèm điện cực chuyên dụng cho thủ thuật sản phụ khoa. Xem bài máy cắt đốt cổ tử cung loại nào tốt.
Tần số 1,6 MHz và 400 kHz khác gì?
Mỗi hãng chọn tần số theo thiết kế. Tần số cao thường được dùng ở các máy nhỏ cho thủ thuật tinh, ít tổn thương nhiệt lan rộng; máy phòng mổ công suất lớn thường dùng tần số vài trăm kHz.
Giá máy cắt đốt thế nào?
Phụ thuộc công suất, chế độ và phụ kiện; các mẫu đều báo giá theo cấu hình. Gửi yêu cầu qua trang báo giá.
Xem tất cả mẫu tại danh mục máy cắt đốt sản phụ khoa.
