CPAP và BiPAP đều là máy thở không xâm lấn dùng qua mặt nạ, đều hay được gọi chung là “máy thở”. Nhưng hai loại máy giải quyết những vấn đề khác nhau, và giá BiPAP thường cao hơn CPAP đáng kể. Bài viết so sánh trực tiếp hai loại để bạn hiểu vì sao bác sĩ chỉ định loại này mà không phải loại kia.
Máy CPAP và BiPAP đều cần chỉ định và cài đặt áp lực bởi bác sĩ. Không tự chọn hay tự chỉnh áp lực.
Khác biệt cốt lõi: một mức áp lực hay hai mức
CPAP (Continuous Positive Airway Pressure) thổi một mức áp lực cố định suốt cả chu kỳ thở. Áp lực này hoạt động như một “thanh nẹp khí” giữ đường thở trên không bị xẹp khi ngủ. Máy APAP/Auto CPAP là biến thể tự điều chỉnh mức áp lực trong khoảng bác sĩ cài – nhưng tại mỗi thời điểm vẫn là một mức cho cả hít vào lẫn thở ra (bài CPAP và APAP khác nhau giải thích kỹ hơn).
BiPAP (Bilevel PAP, còn gọi BPAP) có hai mức áp lực: mức cao khi hít vào (IPAP) và mức thấp hơn khi thở ra (EPAP). Khoảng chênh giữa IPAP và EPAP là phần hỗ trợ áp lực – máy “đẩy” thêm khí vào phổi mỗi nhịp hít, giúp tăng thông khí chứ không chỉ giữ đường thở mở.
Bảng so sánh
| Tiêu chí | CPAP / Auto CPAP | BiPAP |
|---|---|---|
| Số mức áp lực | Một mức (tự động thay đổi theo thời gian với Auto CPAP) | Hai mức: IPAP khi hít vào, EPAP khi thở ra |
| Mục đích chính | Giữ đường thở trên mở khi ngủ | Giữ đường thở mở và hỗ trợ thông khí |
| Chỉ định thường gặp | Ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ (OSA) | OSA cần áp lực cao, không dung nạp CPAP; COPD, giảm thông khí, bệnh thần kinh cơ theo chỉ định |
| Áp lực tối đa phổ biến | Khoảng 20 cmH₂O | Khoảng 25 cmH₂O |
| Nhịp thở dự phòng | Không | Có ở dòng ST (S/T) |
| Cảm giác khi thở ra | Phải thở ra “ngược” áp lực (máy có EPR/giảm áp thở ra hỗ trợ một phần) | Thở ra dễ hơn vì áp lực tự giảm |
| Giá tham khảo tại cửa hàng | ~28 – 45 triệu (ResMed) | ~53 – 66 triệu (ResMed) |
Các “họ” BiPAP bạn sẽ gặp
- BiPAP S / Auto S (VAuto): máy chỉ hỗ trợ khi người bệnh tự hít vào. Hay dùng cho OSA cần áp lực cao hoặc không chịu được CPAP. Ví dụ ResMed AirCurve 10 VAuto (áp lực tới 25 cmH₂O, hỗ trợ áp lực 0–10 cmH₂O), BMC G3 B25A (4–25 cmH₂O, chế độ CPAP, S, Auto S).
- BiPAP ST: thêm nhịp thở dự phòng – nếu người bệnh ngừng thở hoặc thở quá chậm, máy tự kích hoạt nhịp thở. Dùng cho suy hô hấp mạn, COPD, giảm thông khí theo chỉ định. Ví dụ ResMed Lumis 150 VPAP ST, BMC G3 B25VT (có Target Tidal Volume 150–1.500 ml). Xem bài máy thở BiPAP ST là gì.
- BPAP chuẩn độ cho phòng đo giấc ngủ, như BMC G3 LAB với 6 chế độ – dành cho cơ sở y tế.
Vì sao bác sĩ chuyển từ CPAP sang BiPAP?
Một số tình huống thường gặp:
- Người bệnh cần áp lực CPAP cao và cảm thấy rất khó thở ra, nuốt hơi, tháo mặt nạ trong đêm.
- Kết quả theo dõi cho thấy CPAP chưa kiểm soát tốt, hoặc có giảm thông khí đi kèm.
- Người bệnh có bệnh phổi, bệnh thần kinh cơ khiến cơ hô hấp yếu, cần máy hỗ trợ thêm lực hít.
Ngược lại, với phần lớn người ngưng thở khi ngủ mức nhẹ – trung bình, CPAP hoặc Auto CPAP là đủ và chi phí thấp hơn nhiều.
CPAP và BiPAP đang có tại cửa hàng
Chính hãng
Chính hãng
Chính hãng
Chính hãng
Giá cập nhật theo cửa hàng; sản phẩm "Liên hệ báo giá" được báo giá theo cấu hình và số lượng.
Những điểm giống nhau
- Đều dùng mặt nạ mũi, gối mũi hoặc toàn mặt – cách chọn mặt nạ quyết định rất nhiều đến việc có dùng đều được hay không. Xem cách chọn mặt nạ máy thở.
- Đều nên dùng kèm bộ tạo ẩm để giảm khô mũi họng (tìm hiểu bộ tạo ẩm).
- Đều lưu dữ liệu điều trị để bác sĩ theo dõi hiệu quả.
- Đều cần vệ sinh mặt nạ, ống dẫn, buồng ẩm định kỳ.
Làm quen với máy trong những tuần đầu
Dù dùng CPAP hay BiPAP, những tuần đầu thường khó nhất. Một vài kinh nghiệm giúp người bệnh dùng đều:
- Đeo thử mặt nạ khi xem tivi, đọc sách vào buổi tối để quen cảm giác trước khi ngủ.
- Dùng chế độ khởi động áp lực thấp (Ramp, AutoRamp) để áp lực tăng dần khi bạn chìm vào giấc ngủ.
- Nếu bị khô mũi, khô miệng: chỉnh bộ tạo ẩm hoặc cân nhắc mặt nạ toàn mặt nếu hay thở bằng miệng.
- Nếu mặt nạ rò khí, đau sống mũi: thử cỡ khác hoặc kiểu mặt nạ khác thay vì siết chặt dây.
- Mang dữ liệu điều trị của máy khi tái khám để bác sĩ đánh giá và điều chỉnh.
Câu hỏi thường gặp
Máy BiPAP có dùng như CPAP được không?
Nhiều máy BiPAP có sẵn chế độ CPAP (như AirCurve 10 VAuto, BMC G3 B25A). Tuy nhiên nếu chỉ cần CPAP thì mua máy BiPAP là tốn kém không cần thiết.
BiPAP có “tốt hơn” CPAP không?
Không phải tốt hơn mà là dành cho nhu cầu khác. Dùng BiPAP khi không cần thiết không mang lại thêm lợi ích.
Chọn hãng nào?
ResMed (Úc) và BMC đều có cả CPAP và BiPAP. Xem so sánh trong bài máy thở BMC hay ResMed.
Có cần đo giấc ngủ trước khi mua?
Nên có. Kết quả đo đa ký giấc ngủ giúp bác sĩ chẩn đoán và chọn loại máy, mức áp lực phù hợp.
Gửi chỉ định của bác sĩ qua trang yêu cầu báo giá để được tư vấn máy đúng loại. Xem danh mục máy thở CPAP và máy thở BiPAP.
