Chăm người bệnh tại nhà không chỉ là mua đủ thiết bị. Cùng một chiếc giường, đặt sai chỗ có thể khiến người chăm phải vòng qua vòng lại, cúi với, vấp dây điện; đặt đúng chỗ thì mọi việc trơn tru hơn hẳn. Bài viết hướng dẫn cách bố trí một phòng chăm sóc người bệnh tại nhà – an toàn, tiện thao tác và vẫn là “phòng của gia đình”.
Chọn phòng
- Tầng trệt nếu có thể – dễ đưa người bệnh ra vào, đi khám, cấp cứu.
- Gần nhà vệ sinh và nguồn nước.
- Thoáng, có cửa sổ – ánh sáng tự nhiên giúp người bệnh phân biệt ngày đêm, ngủ tốt hơn.
- Đủ rộng: tối thiểu đặt được giường y tế (khoảng 2,1 × 1 m), chừa lối đi hai bên và chỗ để xe lăn.
- Gần phòng người chăm hoặc có chỗ cho người chăm ngủ cạnh.
Đặt giường ở đâu?
Không đặt sát tường cả hai bên
Người chăm cần đứng ở hai bên để trở mình, lau người, thay ga. Nếu phòng hẹp, chừa ít nhất một bên rộng khoảng 90 cm (đủ cho xe lăn) và một bên tối thiểu khoảng 60 cm.
Đầu giường áp tường
Đầu giường áp tường giúp giường vững, có chỗ treo đèn đọc, đặt ổ điện. Cuối giường để trống nếu là giường tay quay – người chăm cần đứng ở đây để quay.
Hướng nhìn của người bệnh
Người bệnh nằm lâu nên nhìn được ra cửa sổ, cửa ra vào, tivi hoặc bàn sinh hoạt chung – giúp tinh thần tốt hơn. Tránh nắng chiếu thẳng vào mặt.
Với người sau tai biến
Bố trí để người bệnh xuống giường từ phía bên lành, theo hướng dẫn của kỹ thuật viên phục hồi chức năng. Xem bài giường bệnh cho người tai biến.
Sơ đồ gợi ý
| Vị trí | Đặt gì |
|---|---|
| Đầu giường | Tủ đầu giường (nước, khăn, điện thoại, chuông gọi), đèn đọc, ổ điện có tiếp địa |
| Bên rộng của giường | Lối xe lăn, ghế cho người chăm, bàn ăn đẩy vào – kéo ra |
| Bên hẹp | Cây truyền dịch, máy tạo oxy (nếu có), cách tường 20–30 cm |
| Cuối giường | Không gian thao tác tay quay; thùng rác có nắp |
| Góc phòng | Kệ vật tư: tã, tấm lót, găng, gạc, dung dịch sát khuẩn |
| Cạnh cửa | Bảng theo dõi: giờ thuốc, huyết áp, giờ trở mình |
Thiết bị thường có trong phòng chăm sóc
Chính hãng
Chính hãng
Chính hãng
Chính hãng
Giá cập nhật theo cửa hàng; sản phẩm "Liên hệ báo giá" được báo giá theo cấu hình và số lượng.
Điện, ánh sáng, không khí
- Ổ điện: mỗi thiết bị một ổ (giường điện, đệm hơi, máy tạo oxy); không dùng ổ chia quá tải; dây đi sát tường, không ngang lối đi.
- Đèn: đèn chính đủ sáng khi chăm sóc; đèn ngủ chiếu sáng lối đi ra nhà vệ sinh; công tắc trong tầm với người bệnh nếu họ còn tự đi lại.
- Thông gió: mở cửa sổ hằng ngày; với máy tạo oxy, tuyệt đối không hút thuốc, không để lửa, nhang trong phòng.
- Nhiệt độ: tránh quạt, điều hoà thổi thẳng vào người bệnh.
Sàn và lối đi
- Bỏ thảm mỏng dễ trượt, gom gọn dây điện.
- Lối từ giường ra nhà vệ sinh rộng, không vật cản, có đèn.
- Nhà vệ sinh: tay vịn, ghế tắm, sàn chống trơn; ngưỡng cửa thấp nếu dùng xe lăn.
Khu vực cho người chăm
Người chăm là người ở trong phòng nhiều nhất. Một chiếc ghế có tựa lưng, chỗ ngả lưng ban đêm, ổ sạc điện thoại, sổ ghi chép – những chi tiết nhỏ giúp người chăm bền sức trong thời gian dài.
Checklist an toàn
- Bánh xe giường luôn khoá.
- Lan can dựng lên khi người bệnh ngủ hoặc ở một mình.
- Chuông gọi hoặc điện thoại trong tầm với.
- Thuốc cất ở chỗ người bệnh lú lẫn không tự lấy được.
- Số điện thoại bác sĩ, cấp cứu 115 dán ở nơi dễ thấy.
- Bình chữa cháy nhỏ nếu dùng nhiều thiết bị điện, oxy.
Ví dụ bố trí theo tình trạng người bệnh
Người còn tự đi lại, cần hỗ trợ đứng dậy
Giường đặt sát gần nhà vệ sinh, một bên trống để người bệnh tự xuống; lan can một bên làm tay vịn; đèn ngủ chiếu lối đi; khung tập đi hoặc gậy để sát đầu giường.
Người nằm liệt, cần trở mình
Giường đặt giữa, hai bên đều có lối để người chăm thao tác; đệm chống loét có ổ điện riêng; xe đẩy hoặc kệ vật tư sát giường; bảng ghi giờ trở mình dán ngay đầu giường.
Người thở oxy tại nhà
Máy tạo oxy đặt cách tường 20–30 cm, nơi thoáng; dây thở không vắt ngang lối đi; biển “không hút thuốc, không lửa” ở cửa phòng; bình oxy dự phòng nếu khu vực hay mất điện.
Người dùng xe lăn
Lối đi rộng khoảng 90 cm trở lên, không bậc cửa; giường cao ngang mặt ngồi xe lăn để chuyển người dễ hơn – giường nâng hạ chiều cao rất hữu ích trong trường hợp này.
Câu hỏi thường gặp
Có cần lắp camera theo dõi người bệnh không?
Với người bệnh hay tự rời giường hoặc người chăm phải làm việc khác, camera giúp quan sát từ xa. Hãy tôn trọng sự riêng tư của người bệnh, nhất là khi vệ sinh, thay đồ.
Phòng nhỏ có đặt được giường y tế không?
Được nếu chừa ít nhất một bên đủ rộng. Ưu tiên giường có bánh xe để kéo ra khi cần làm vệ sinh hai bên.
Có nên để người bệnh ở phòng khách?
Phòng khách rộng, gần mọi người, giúp người bệnh không cô đơn – nhưng cần có rèm che khi vệ sinh, thay đồ.
Cần mua những thiết bị gì?
Xem bài người nhà mua thiết bị chăm sóc người bệnh: nên bắt đầu từ đâu.
Cần tư vấn chọn giường vừa phòng? Gửi kích thước phòng và tình trạng người bệnh qua trang yêu cầu báo giá.
