Máy tạo oxy gia đình (còn gọi là máy chiết xuất oxy) là thiết bị lấy không khí trong phòng, tách bớt khí nitơ và cung cấp luồng khí giàu oxy cho người bệnh qua dây thở mũi hoặc mặt nạ. Máy chạy bằng điện, không cần nạp bình, nên phù hợp với người phải thở oxy nhiều giờ mỗi ngày tại nhà.
Quan trọng: oxy là một loại thuốc. Việc có cần thở oxy hay không, lưu lượng bao nhiêu và thở bao nhiêu giờ mỗi ngày phải do bác sĩ chỉ định. Bài viết chỉ hướng dẫn về thiết bị.
Máy tạo oxy hoạt động thế nào?
Không khí chứa khoảng 21% oxy và khoảng 78% nitơ. Máy tạo oxy gia đình dùng công nghệ PSA (hấp phụ dao động áp suất): máy nén đẩy không khí qua hai cột chứa hạt sàng phân tử (zeolite). Hạt sàng giữ lại nitơ, cho oxy đi qua. Hai cột luân phiên làm việc và tự “xả” nitơ ra ngoài, nên máy chạy liên tục được.
Kết quả là luồng khí có nồng độ oxy khoảng 93% ±3% ở các mẫu phổ biến. Nồng độ thường cao nhất ở lưu lượng thấp và giảm nhẹ khi tăng lưu lượng – ví dụ Yuwell 7F-5CW ghi nồng độ 87–95,5% tuỳ lưu lượng.
Ai thường được chỉ định thở oxy tại nhà?
- Người bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) có độ bão hoà oxy máu thấp kéo dài.
- Người bị xơ phổi, giãn phế quản, suy hô hấp mạn.
- Một số người bệnh suy tim nặng.
- Người cao tuổi, người nằm liệt có SpO₂ thấp theo đánh giá của bác sĩ.
- Giai đoạn hồi phục sau viêm phổi nặng, khi bác sĩ cho xuất viện nhưng cần tiếp tục thở oxy.
Không nên tự ý cho người nhà thở oxy chỉ vì “thấy mệt”. Hãy dùng máy đo SpO₂ để theo dõi và trao đổi với bác sĩ.
Máy tạo oxy hay bình oxy?
| Tiêu chí | Máy tạo oxy | Bình oxy |
|---|---|---|
| Nguồn oxy | Tạo liên tục từ không khí | Nạp sẵn, dùng hết phải nạp lại |
| Chi phí vận hành | Tiền điện | Tiền nạp bình, vận chuyển |
| Nồng độ oxy | Khoảng 93% ±3% | Gần 100% |
| Cần điện | Có | Không |
| Phù hợp | Thở oxy nhiều giờ mỗi ngày, dài hạn | Dự phòng khi mất điện, cấp cứu, di chuyển |
Nhiều gia đình dùng kết hợp: máy tạo oxy hằng ngày, một bình oxy nhỏ để dự phòng khi mất điện.
6 tiêu chí chọn máy tạo oxy gia đình
1. Lưu lượng tối đa theo chỉ định
Máy 3 lít cho lưu lượng tối đa 3 L/phút, máy 5 lít tối đa 5 L/phút, máy 10 lít tối đa 10 L/phút. Chọn máy có lưu lượng tối đa cao hơn mức bác sĩ chỉ định một chút để máy không phải chạy hết công suất liên tục. Bài máy tạo oxy 3 lít hay 5 lít phân tích kỹ hơn.
2. Nồng độ oxy ổn định
Kiểm tra thông số nồng độ ở mức lưu lượng bạn sẽ dùng, không chỉ con số cao nhất. Máy tốt có cảnh báo khi nồng độ giảm.
3. Độ ồn
Máy thường đặt trong phòng ngủ và chạy cả đêm. Mẫu êm như XingMi X500AW (≤45 dB) hay Yuwell 9F-3BW (≤46 dB) dễ chịu hơn nhiều so với máy ồn hơn 50 dB.
4. Cảnh báo an toàn
Báo mất điện, báo tắc nghẽn đường oxy, báo nồng độ thấp, báo quá nhiệt. Ví dụ dòng Yuwell 7F-3NW, 7F-5D có 4 cảnh báo; Yuwell 7F-10 có van giảm áp và bảo vệ nhiệt máy nén.
5. Xông khí dung tích hợp
Nhiều máy có cổng xông khí dung, dùng được cho cả thở oxy và xông thuốc theo đơn. Tiện nếu người bệnh cần xông thường xuyên.
6. Trọng lượng, bánh xe
Máy 5 lít nặng từ khoảng 16 kg (Yuwell 8F-5AW) đến 26 kg (Yuwell 7F-5D). Nếu cần chuyển máy giữa các phòng, chọn mẫu nhẹ có bánh xe.
Máy tạo oxy gia đình tham khảo
Chính hãng
Chính hãng
Chính hãng
Chính hãng
Giá cập nhật theo cửa hàng; sản phẩm "Liên hệ báo giá" được báo giá theo cấu hình và số lượng.
An toàn khi dùng oxy tại nhà
- Tuyệt đối không hút thuốc, không để lửa (bếp ga, nến, nhang) gần người đang thở oxy. Oxy không cháy nhưng làm lửa bùng mạnh.
- Không thoa kem, dầu gốc dầu mỏ lên mũi khi đang thở oxy; dùng loại gốc nước nếu bị khô mũi.
- Đặt máy cách tường và rèm khoảng 20–30 cm để thông gió; không che phủ máy.
- Cắm trực tiếp vào ổ điện, tránh dùng ổ chia nhiều thiết bị.
- Không tự tăng lưu lượng khi thấy khó thở – liên hệ bác sĩ hoặc cơ sở y tế.
Câu hỏi thường gặp
Bao lâu phải vệ sinh máy tạo oxy?
Lọc bụi thường được khuyên vệ sinh hằng tuần, bình làm ẩm thay nước mỗi ngày, dây thở thay định kỳ. Làm theo hướng dẫn của hãng đi kèm máy.
Máy tạo oxy có chạy liên tục 24 giờ được không?
Máy tạo oxy gia đình được thiết kế để chạy liên tục. Tuy vậy cần vệ sinh lọc bụi định kỳ và đặt nơi thoáng để máy không quá nhiệt.
Máy tạo oxy có tốn điện không?
Máy 3–5 lít tiêu thụ điện tương đương một thiết bị gia dụng cỡ vừa; máy 10 lít tốn điện hơn (Yuwell 7F-10 công suất 850 VA). Chi phí điện thường thấp hơn nhiều so với nạp bình oxy hằng ngày.
Có dùng máy tạo oxy cho người bị ngưng thở khi ngủ thay máy CPAP được không?
Không. Ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn cần áp lực để giữ đường thở mở – đó là việc của máy CPAP. Xem bài máy thở CPAP là gì.
Giá máy tạo oxy gia đình khoảng bao nhiêu?
Tại cửa hàng, máy 3–5 lít từ khoảng 8,5 triệu, máy 10 lít khoảng 24 triệu. Xem bảng giá máy tạo oxy theo công suất.
Gửi chỉ định của bác sĩ (lưu lượng, số giờ thở) qua trang yêu cầu báo giá để được tư vấn máy phù hợp. Xem tất cả mẫu trong danh mục máy tạo oxy.
